Abstract van presentatie Academia Vitae
Bart van Rosmalen, cellist, lector Koninklijk Conservatorium en directeur van het Walter Maas Huis, buitenplaats voor culturele verkenningen, is als docent/moderator verbonden aan de Academia Vitae.
De titel van mijn bijdrage aan de Dies Natalis van de Academia Vitae wordt geinspireerd door Johan Huizinga’s ‘Homo Ludens’ (1938) waarin hij de fundamentele en cultuurscheppende functie van het spelelement onderzoekt.
| Een citaat komt uit Italo Calvino’s zes memo’s voor het volgende millennium (1988). In het eerste essay dat de titel ‘lichtheid’ draagt citeert Calvino verschillende fragmenten uit de Perseus mythe. Perseus gaat met vleugelschoenen op pad om Medusa te verslaan. Hij moet haar hoofd afslaan zonder haar aan te zien omdat hij anders ter plekke zou verstenen. Citaat……”Het afgehakte hoofd wordt door Perseus niet achtergelaten; hij neemt het mee, verborgen in zijn reistas. Wanneer hij door vijanden overmeesterd dreigt te worden, hoeft hij hun het hoofd maar te tonen door het bij de slangenpruik op te tillen, en de bloederige buit wordt in de hand van de held een onoverwinnelijk wapen, een wapen dat hij pas in het uiterste geval gebruikt en alleen tegen diegenen die de straf verdienen om een standbeeld van zichzelf te worden. |
|
Hier heeft de mythe me (Calvino) zeker iets te zeggen, iets dat in de beelden besloten ligt en niet op een andere manier duidelijk kan worden gemaakt. (onderstreping bvr). Perseus slaagt erin dat verschrikkelijke gelaat in zijn macht te krijgen door het verborgen te houden, zoals hij het eerst overwonnen had door er via een spiegel naar te kijken. De kracht van Perseus zit telkens in het afwijzen van de directe waarneming, maar niet in het afwijzen van de werkelijkheid van de wereld van de monsters waarin het hem beschoren is te leven; een werkelijkheid die hij met zich meedraagt, die hij als zijn eigen last aanvaardt”.
Hier raakt Calvino wat mij betreft fundamentele noties over de rol van verbeelding, over de kunst en over wat wij kunnen kennen door de taal en wat wij kunnen kennen door beelden.
Mijn bijdrage aan de programma’s van de Academia Vitae probeert dicht bij die verbeelding te komen en deelnemers daarin te betrekken. De metafoor van het ‘spel’, the element of play, als het om een gesprek gaat of spel in de zin van uitbeelding van een situatie of spel in de letterlijke zin als een toneeltekst op het programma staat is daarin de rode draad.
Een mythe als die van Perseus krijgt voor mij zijn levende en actuele betekenis als ik hem niet alleen lees of vertel, maar er over speel, er muziek aan toevoeg. Dat zal ik tijdens de Dies Natalis op 30 september proberen te doen.
0 Responses to “The element of play”